Liên hệ ngay với chúng tôi

Trung tâm đào tạo Montessori Việt Nam (MTCV)
Tầng 5 tòa nhà A, Lô TH1, khu đô thị mới Dịch Vọng, phố Thọ Tháp, Cầu Giấy, Hà Nội
(trong khuôn viên trường mầm non quốc tế và Sakura và trường liên cấp Gate-way)
Số điện thoại: 024.6686.4650
Hotline: 091.851.0202

Email: info@mtcv.vn

5 ĐIỀU CẦN BIẾT VỀ GIÁO ÁN MONTESSORI

Ngày đăng: 05:23 - 24/01/2018
Lượt xem: 4.635
MTCV lược dịch theo Child Development Institute of the Redwoods
 
Khi bạn phát hiện ra sự tồn tại của phương pháp Montessori và tác dụng tuyệt vời của nó trên trẻ, bạn sẽ “muốn” sở hữu nó, và thấy cần sở hữu ngay lập tức! Tôi rất đồng cảm với bạn. Trước đây, tôi từng cảm thấy tuyệt vọng khi bắt đầu dạy Montessori. Tôi cần, đúng hơn là muốn biết, khao khát  nhiều hơn nữa về Montessori vì nghĩ tới lợi ích cho trẻ trong lớp mình.
 
Internet là một nguồn hỗ trợ, nhưng càng lang thang trên mạng và tìm kiếm, tôi càng thấy mình tay trắng. Ngày đó, không có nhiều thông tin về Montessori trên mạng, tôi thấy vô cùng bí bách. Tôi nói chuyện liên tục với các giáo viên Montessori và đọc tất cả các cuốn sách về Montessori mà mình có thể tìm được. Một ngày nọ, tôi tìm được một nguồn giáo án Montessori miễn phí. Album này được đăng tải lên mạng, còn nhiều lỗi đánh máy, nhưng bài học nào cũng có những giáo cụ rất thiết yếu trong Montessori. Lúc đó tôi thấy như mình vừa tìm được một kho báu. Tôi in toàn bộ chúng ra và đóng vào các tập tài liệu lớn. Sau đó tôi bắt đầu áp dụng chúng với việc dạy trẻ của mình. 
 
Mặc cho sự say mê và tận tâm của tôi, dần dà tôi nhận thấy cuốn album không thực sự hữu ích. Nhu cầu của trẻ trong lớp tôi rất lớn và phải nói rằng tôi thấy mình kiệt sức cả ngày lẫn đêm vì trăn trở cách hỗ trợ từng trẻ trong lớp. Cuốn album đã nhanh chóng được xếp vào kho. Tôi không muốn nhìn vào núi tài liệu đó nữa, và xác định phải quan tâm thật sự đến việc quan sát trẻ. 
Tôi mua những món ăn nhẹ dinh dưỡng cho trẻ, thắp nến trong lớp và đọc thơ cho trẻ nghe. Dần dần khi quan sát trẻ nhiều hơn tôi nhận ra rằng mình đang trưởng thành. Nhưng liệu tôi có trưởng thành và đang đi lệch so với Montessori không? Tôi nghĩ rằng bà Montessori sẽ không bàn tới chuyện chấp thuận hay không chấp thuận nếu giáo viên biết điều chỉnh quan hệ của họ với trẻ. 
 
Vài năm sau, tôi tham gia một khóa học Montessori và bắt đầu thấm thía câu nói Maria Montessori từng chia sẻ trong cuốn Trí tuệ thẩm thấu. “Sự chuẩn bị đích thực cho giáo dục chính là ở sự học của mỗi người. Việc đào tạo giáo viên là một công cuộc có ý nghĩa hơn nhiều việc đi cóp nhặt các ý tưởng. Nó là công trình đào tạo một nhân cách, một sự chuẩn bị về tâm hồn.” 
Vậy đó, tôi hiểu ra rằng, thực hành làm người giáo viên Montessori, là điều vượt lên trên cả những cuốn album.
 
Nói đến đây, nhiều người sẽ hỏi “Album là gì?” 
 
Album nói đơn giản là các ghi chép/ giáo án về bài học mà một giáo viên Montessori cần làm để được nhận chứng chỉ khi làm việc tại một lớp học Montessori. Những ghi chép này là một tập hợp các nhắc nhở/ kiến thức/ trình tự bài học họ nhận được từ giảng viên, bao gồm cả các bức tranh/ hình ảnh về giáo cụ Montessori, các “mẹo” giới thiệu bài học sao cho hấp dẫn và các thao tác thực hiện bài học. Các học viên Montessori cần tự tay mình viết các ghi chép/ giáo án này, và phải viết bằng chính ngôn từ của mình để họ có thể ghi nhớ và lưu giữ thông tin. Chính nhờ quá trình tự ghi chép – tự giải mã như vậy mà thông tin nào ý nghĩa nhất -  động cơ chân thực nhất sẽ trở thành bài học ý nghĩa với trẻ. 
 
Một số giảng viên chủ động đóng gói các thông tin đó cho học viên và photo hàng loạt để ai cũng có những bản sao tương tự nhau. Khi học viên đó trở thành một giáo viên có chứng chỉ, họ sẽ có những ghi chép đặc biệt, nhưng dường như lại thiếu tính liên kết tới chính bản thân họ. Như vậy chính nội tâm giáo viên phải là nơi trả lời cho câu hỏi tại sao-và làm như thế nào với Montessori thay vì sao chép lại ý tưởng của người khác mà không cân nhắc.


Trong những năm gần đây, có những giáo viên Montessori đã đăng tải các album của họ lên mạng. Xét trên khía cạnh nào đó, đây là một ý tưởng tốt. Vì tôi là người mong muốn được hiểu rõ về Montessori hơn bất kỳ điều gì, tôi muốn các bố mẹ homeschool áp dụng Montessori, tôi muốn các trường công áp dụng các bài học thực hành cuộc sống cùng các góc hoạt động của họ. Tôi muốn giáo viên Montessori cùng chia sẻ ý tưởng và hợp tác với nhau. Tôi muốn giáo viên ở những đất nước xa xôi có điều kiện tham gia các khóa học Montessori để hiểu nó là gì và quan trọng hơn là hiểu cái gì không phải là Montessori để họ biết trân trọng một khóa học chất lượng về kiến thức và giàu lợi ích cho phát triển bản thân như thế nào. Tôi tin những người đang chia sẻ kinh nghiệm cá nhân của họ qua các blog, các ghi chép, và cách cuốn sách, các chiến lược đào tạo, các  hội nhóm thảo luận trên Facebook. Tôi tin những người đang kết nối các cộng đồng lớn hơn, những người đang chụp ảnh trẻ và giáo cụ, mô tả cách sử dụng chúng cũng như thiết kế những chương trình Montessori cho cả năm học. Tất cả những yếu tố này đều rất tốt cho các biến đổi về Montessori. 
 
Nhưng sẽ là sai khi ai đó đánh máy lại album của một người khác và bán nó kiếm lời, khi đó tôi thấy quan ngại vì:
 
1. Người mua bị người bán làm cho hiểu nhầm. Album đáng lẽ không được tách lẻ. 
 
Các album này rõ ràng không được phép bán mà không đi kèm giải thích lý thuyết. Triết lý đằng sau các bài học còn kỳ vĩ hơn nhiều! Ngoài giờ học lý thuyết, chính những cuốn album là lời nhắc nhở cần thiết cho các giáo viên. Chúng ta thường không coi trọng khía cạnh này nhưng chính cuốn album mà tự tay bạn tạo ra là kho tàng của riêng bạn. Cuốn album đại diện cho một phần rất nhỏ trong bức tranh tổng thể. Khi một bộ album được sắp xếp theo trình tự, người giáo viên Montessori được đào tạo tốt sẽ hiểu rằng mỗi trẻ mỗi khác, và sẽ hiểu ngay rằng mình cần liên tục xem lại/ cải tiến album đó thông qua trải nghiệm giảng dạy.
Tùy vào cách album được viết ra, nếu chỉ mua và đọc chúng thôi thì nó hoàn toàn có thể gây hiểu lầm lệch lạc cho bạn về phạm vi kiến thức và hệ thống kiến thức đó.
 
2. Đây có thể là một sản phẩm đạo nhái. Trừ khi bạn được cấp phép. 
 
Giả sử bạn phải mất rất nhiều công sức để được vào lớp đào tạo của một giảng viên nổi tiếng về kiến thức và bề dày kinh nghiệm, trải nghiệm. Lớp học của thầy luôn nhanh hết chỗ và vô cùng tuyệt vời. Khóa học của thầy cũng khá tốn kém, nhưng bạn đã lo đủ được kinh phí tham dự, và bạn dự tính sẽ đi làm chăm chỉ để bù đắp kinh phí đó. Một ngày đẹp trời, bạn đã được nhận vào lớp, cảm xúc như muốn vỡ òa. 
Khi đi học, bạn ghi chép lời thầy giáo không sót một chi tiết nhỏ nào. Sau khóa học, bạn thấy chia sẻ của thầy là vô cùng tuyệt vời và bạn muốn lan tỏa kiến thức đó. Và khi đó bạn suy tính lại, để bù lại kinh phí chi trả cho khóa học nhanh hơn, bạn muốn BÁN các ghi chép của mình. Bạn lập ngay một website với sáng kiến tuyệt vời này. Thế rồi lượng người quan tâm và mua lại kiến thức đó làm bạn choáng ngợp. Tôi có một câu hỏi? Vậy giảng viên của bạn, họ sẽ cảm thấy thế nào? 
Liệu bạn có hỏi họ để nhận được sự đồng ý không? 
 
3. Trái luân thường đạo lý. Tôi thấy nhiều người chia sẻ các album và tự nhận rằng đây là album chuẩn AMI, chuẩn AMS. Đừng hấp tấp trước những lời quảng cáo đó. 
 
Bất kỳ một khóa đào tạo giáo viên Montessori chất lượng nào cũng rất nghiêm ngặt. Nó đòi hỏi hàng năm trời phấn đấu thực tập trong một lớp học Montessori tiêu chuẩn, đảm bảo hoàn thành đủ các yêu cầu về bài tập, nghiên cứu, thực hành. Chưa kể đến việc tự học hỏi, suy ngẫm, xin tư vấn từ các giáo viên Montessori giàu kinh nghiệm mà sau đó là việc  tổng kết đánh giá lại bản thân qua từng thời điểm. Giảng viên hay người giám sát thực địa trong khóa học của bạn không giống như một giảng viên đại học, họ đồng hành cùng bạn trong suốt quá trình học và thực tập. Nếu một “chuyên gia” nào đó “chào bán” một album theo chuẩn AMI, AMS, vv chỉ vì họ có chứng chỉ thì bạn có thể hiểu sai lệch thông tin từ lớp này sang lớp khác. Không may là, nếu bạn mua chúng, tôi có thể đảm bảo rằng album đó không hề tương đương với những kiến thức mà một chương trình đào tạo chuyên nghiệp mang tới. Và như điểm số 2 đề cập, thì chỉ có tổ chức Montessori đó được quyền bán các giáo án của họ. Hãy giữ cho mình một chút hoài nghi với các thông tin ăn theo uy tín của các tổ chức chuyên nghiệp. Tôi hiểu việc tìm kiếm một chương trình đào tạo Montessori chi phí thấp là rất khó, nhưng tôi sẽ tránh xa các sản phẩm đạo nhái như vậy.
 
4. Không tôn trọng công việc giảng dạy
 
Tự nhận mình là một giáo viên Montessori được đào tạo bài bản trong khi cóp nhặt các album của người khác, học thuộc và trả lời một số câu hỏi trắc nghiệm, trao đổi một chút trên mạng xã hội, thì chúng ta không thể mang tới thông điệp đúng đắn về Montessori tới thế giới.
 
Để tôi lấy một ví dụ dễ hình dung. Chúng ta ít nhiều đều biết đến bộ phim hoạt hình Ratatouille. Bộ phim là câu chuyện về một người hùng không có thực: Remy – một chú chuột không hề muốn ngồi yên một chỗ gặm cải bắp. Vì chú có tài năng để trở thành một bếp trưởng xuất sắc. Chú được thiên phú cho tài năng phối hợp hương vị và nghiêm túc học hỏi các kỹ thuật chế biến. Chú ngưỡng mộ đầu bếp quá cố Gusteau – tác giả của một cuốn sách ẩm thực nổi tiếng. Chú có thể sao chép chính xác kỹ thuật nấu ăn của đầu bếp nổi tiếng và được truyền cảm hứng từ câu nói của Gusteau “Ai cũng có thể nấu ăn!”, chú chuột cố gắng theo đuổi giấc mơ của mình dù biết nó xa vời. Đến cuối phim, chúng ta đều cùng ồ lên, vì để nấu được một bữa ăn đáng nhớ, thì chỉ làm theo một công thức là chưa đủ. Nó cần sự kiên nhẫn, quyết tâm, trải nghiệm và một viên ngọc thô thực sự. 
 
Điều này đúng với việc giảng dạy trẻ nhỏ. Ai cũng có thể thao tác theo một giáo án. Nếu một giáo án cùng với giáo cụ (phần thiết yếu của mọi album) có thể dẫn bạn tới ngay đường lối thực hành Montessori đích thực thì bạn sẽ không cần tham dự khóa đào tạo chuyên sâu nữa. Trở thành một người hướng dẫn đích thực trong Montessori không chỉ cần lý thuyết mà còn cần nhiều nghệ thuật hơn thế. Một người chỉ có thể trải nghiệm giáo dục Montessori chân chính nhờ vào việc học tập không ngừng nghỉ, cập nhật album đều đặn, được cố vấn và rèn luyện với thực tế liên tục. Hãy trân trọng quá trình chuẩn bị để trở thành giáo viên đạt chứng chỉ, đặc biệt là việc tự chuẩn bị giáo án, bài học, album và thực hành liên tục. Đó là lý do vì sao tôi là người ủng hộ đầy nhiệt huyết với các khóa đào tạo Montessori chất lượng. 
 
5. Mua bán giáo án Montessori có thể gây mất cân bằng cho những cha mẹ áp dụng Montessori tại nhà.
 
Tại gia đình mình, đứa trẻ có được một môi trường độc đáo để học tập từ xung quanh. Và xét trên khía cạnh nào đó, môi trường trong các album được bán đại trà kia phù hợp với thiết kế cho khoảng hơn 20 trẻ với đầy đủ giáo cụ, và có thể chỉ đúng cho trường hợp của tác giả cuốn album đó. Hai môi trường này sẽ ít có điểm tương đồng. 
 
Tôi được biết có những gia đình dạy con ở nhà rất giàu nhiệt huyết và quyết tâm. Với quyết tâm đó, họ đã làm theo rất chặt chẽ các yêu cầu giảng dạy nghiêm ngặt cộng với các bài học được đưa ra trong các album. Họ đảm bảo giáo cụ và giới thiệu bài học đúng lứa tuổi album đưa ra. Do đó kết cấu của của album đáp ứng nhu cầu của họ. 
 
Tuy nhiên cũng có những gia đình đã bỏ dở việc theo sát album đó. Vì giáo cụ đắt đỏ, bài học đưa ra không tự nhiên, và nảy sinh các cuộc tranh chấp giữa con cái họ. Do đó mà nhiều phụ huynh đã bỏ lại Montessori. Khó khăn là có thật, khi phụ huynh vừa phải làm theo một phương thức cố định, vừa phải để mắt để con không làm rối các giá kệ mình đã dày công thiết kế mà vẫn phải có thời gian rửa bát lau nhà. Tôi rất đồng cảm, và khó cảm thấy đây là cách có lợi cho trẻ. Tôi tin rằng mình cần có thời gian quan sát và hỗ trợ tiến trình phát triển tự nhiên của trẻ thay vì cố gắng đưa ra bài học con chưa yêu thích vì sở thích của bố mẹ. Tôi tin rằng những người muốn dạy con ở nhà theo Montessori cần xác định các yếu tố khác biệt giữa Montessori tại trường và ở nhà để giảm tải các áp lực cho chính bản thân mình và sau đó có thời gian nhìn nhận và xây dựng một môi trường nuôi dưỡng thích hợp cho con mình. 
 
Một người bạn của tôi – Andrea Lulka từng nói:
 
Bạn không thể sao chép hoạt động của một album và dõi theo trẻ cùng một lúc. Các khóa học chất lượng đào tạo chúng ta biết tập trung vào đứa trẻ, và luôn tâm niệm những triết lý thiết yếu về công việc trong đầu.”
 
Tôi không thể phản đối một lời nào. Việc bảo toàn tính nguyên vẹn trong công việc của một giáo viên Montessori, đồng thời cố gắng tạo ra những nguồn tài liệu tự nhận là chính thống để chia sẻ có thể là một cái bẫy với chúng ta.  Bí mật về Montessori đã được bật mí lâu nay, quyền hạn của chúng ta là làm sao lan tỏa và truyền cảm hứng lâu dài cho nhiều thế hệ đi sau. Nếu bạn đang mong muốn trở thành một Giáo viên Montessori được chứng nhận, tôi chân thành khuyên bạn tìm tới một trung tâm uy tín nhất mà bạn có thể tìm thấy để học hỏi. 
 
Cũng cần phải nói thêm rằng, không sai khi chúng ta muốn tải về, mua lại các giáo án Montessori và mong muốn được chia sẻ nhiều hơn trên mạng. Nhưng hãy tự tạo ra một nguồn tài liệu cho mình, tự tạo ra các album ý nghĩa của chính mình. Đây là công việc tuyệt vời, chính thống về Montessori mà tôi tin bạn có thể làm được. 
 
Để kết lại, hãy trải nghiệm quá trình tự hoàn thành một album thực sự - thay vì tìm mua chúng- chỉ có như vậy bạn mới hiểu được hết tầm quan trọng và sự hữu dụng của nó!

MTCV sưu tầm và lược dịch
 
 
Hotline hỗ trợ 24/7 Hotline: 091.851.0202 - 024.6686.4650